بسيار مايل و مشتاق بودم علم حضرت امام حسين « 1 » را كه در نظر ايرانيان بسيار مقدس و گرانمايه است ببينم . به ناظر گفتم شنيده‌ام در اين‌جا چنين چيز متبركى نگهدارى مىشود ، مىخواهم آن را زيارت كنم . گفت : مگر مىخواهى مسلمان شوى ؟ و مرادش اين بود كه اين سعادت نصيب افراد غير مسلمان نمىشود . گروهى بر اين اعتقادند كه از زمان شيخ صفى گردآورى نفايس اين گنجينه آغاز شده ، و برخى ديگر بر اين باورند كه شروع آن مقدم بر دوران شيخ بوده است . روى هر قطعه از نفايس گنجينه كاغذ كوچكى كه بر آن نام محلى كه آن چيز از آن‌جا به دست آمده ، يا چه كسى اهدا كرده ، در چه زمان به گنجينه درآمده و بهايش چند است نوشته شده چسبانده‌اند ، اما آنچه در كارخانهء شاه به دست كارگران ساخته شده داراى اين مشخصات نيست . من نمىتوانم باور كنم كه در هيچ نقطهء سراسر گيتى اين همه نفايس نادر جمع آمده باشد . ايرانيان بر اين اعتقادند قلعهء موصوف را سلجوق پادشاه ايران در سال 1080 بنا نهاده است « 2 » ؛ و نيز مىگويند در هيچ زمان دشمن بر اين قلعه دست نيافته و با اين‌كه تيمور لنگ دوبار اصفهان را به تصرف خويش درآورده ، به گشودن قلعه موفق نشده است . اين دعوى نادرست مىنمايد و قلعه ناگشودنى نبوده است . در سال 1666 سه تن از سواران دلير و بىباك دربار وسيله طنابى كه به يك سنگ بزرگ تراشيده انداخته و استوار كرده بودند از برج بلند قلعه بالا رفتند ، و با اين كه بيم آن نبود كه هرگز كسى بتواند از درهاى پست و پوشيده از آهن و پنجره‌هاى كوتاه و از درون و بيرون پوشيده از ميله‌هاى آهن مخزن به درون آن راه يابد بدان درآمدند و نفايسى را به سرقت بردند . اگر در خرج كردن از طريق اعتدال بيرون نمىشدند ، و به اسراف نمىگراييدند هرگز دزدى ايشان آشكار نمىشد ؛ اما بيهوده -

--> ( 1 ) حضرت امام حسين ، سيد الشهدا پنج شنبه سوم شعبان سال چهارم هجرى قمرى ، برابر 19 دى سال چهارم شمسى مطابق نهم ژانويه 626 در مدينه متولد شد ، و روز جمعه دهم محرم 61 هجرى قمرى برابر 21 مهر 59 خورشيدى مطابق 13 اكتبر 680 در كربلا شهيد شد . ( 2 ) سال 1080 ميلادى مطابق با سال 472 قمرى همزمان با پادشاهى سلطان جلال الدين ابو الفتح حسن ملكشاه سلجوقى بود كه از سال 465 تا 485 بر ايران سلطنت كرده است . ملكشاه روز 19 جمادى الاول 447 متولد شد و شب جمعه 15 شوال 485 برابر 23 نوامبر 1092 سى و پنج روز پس از كشته شدن خواجه نظام الملك كه روز پنج شنبه رمضان 485 به دست ابو طاهر حارث اتفاق افتاد درگذشت .